Nedir Ya Bu 20 Yaş Dişi?

Birçok insan 20 yaş diş ağrısını hayatının belirli dönemlerinde çok sancılı bir şekilde yaşamıştır. Bu ağrıyı yaşayan insanlar 20 yaş dişinin neden var olduğunu ve neden bu kadar ağrı yaptığını sorgulamaya başlarlar. Farklı kaynaklardan araştırmalar yaparlarken birçok yabancı terime ya da fazla uzatılmış cümlelere rastlarlar. Bende bu yazımda kısa ve olabildiğince öz bi şekilde 20 yaş dişinin ne olduğunu, neden var olduğunu ve neden ağrıya sebep olduğunu anlatacağım.

20 YAŞ DİŞİ HAKKINDA KISA BİLGİ

3. büyük azı dişlerimiz (halk arasında bilinen adıyla kullanacağım “20 yaş dişleri“) bazı bireylerde 35 yaşına kadar sürebileceği görülse de genel olarak 17-25 yaşları arasında sürmektedir. Genellikle de bireylerin 20 yaşları civarında sürdüğü için bu dişe “20 yaş dişi” ismi verilmiştir. Aynı zamanda bu yaşlar insanların nispeten akıllı oldukları yaşlar oldukları için 20 yaş dişi “akıl dişi” olarakta bilinir. Tabii bazı insanlar 20 yaş dişinin çok ağrılı bir şekilde sürmesinden dolayı bu dişe “lanet diş” adını da vermişlerdir. 🙂

20 Yaş Dişi Evrimi

Bu “lanet diş” ya da “akıl dişi” olarak bilinen 20 yaş dişimiz insan vücudunda bulunan 40’dan fazla körelmiş organdan birisidir. Bildiğiniz gibi evrimsel süreçte kullanılmayan ya da işlev gör(e)meyen organlar körelmeye başlarlar. Peki neden 20 yaş dişi işlevini kaybetmiş?

Bundan 6 milyon yıl önce şempanzeler ve bonobolar ile ortak atadan gelen atalarımız, onlardan ayrılarak farklı bir şekilde evrimleşmeye başlamışlardır. İnsanlar önceden otçul bir diyet uygularlarken 4.2 milyon yıl önce hepçil diyete geçmişlerdir. Hepçil diyete geçmeleriyle beraber insanlarda birçok organ körelmeye başlamış yine aynı zamanda birçok organda oluşmaya başlamıştır. Aslında evrimde kısa ve net ifadeyle bu anlama gelmektedir. Kullanılmayan, işlev görmeyen organlar zamanla yok olur ve ihtiyacımıza göre kullanmamız gereken özelliklerde zaman geçtikçe (ki bu zaman öyle birkaç yıl değil) mutasyonlar sonucunda var olur. İşte 20 yaş dişi de körelen organlarımızdan bir tanesi.

Hepçil diyete geçmemiz ile birlikte insanoğlunun çene yapısı küçülmeye başlamış ve yediğimiz et türü besinlerden dolayı da beynimiz ve dolayısıyla da kafatasımız büyümeye başlamıştır. Çenemizin küçülmesi ile birlikte dişlerimiz küçülmemiş aynı boyutta kalmıştır çünkü çenemizin genleri ile dişlerimizin genleri farklıdır.

Çenemizin küçülmesi ve dişlerimizin aynı boyutta kalması nedeniyle dişlerimiz çene arkına sığmamış bu da en arkada yer alan 20 yaş dişlerimizin çene arkına çıkamamasına ve dolayısıyla da işlevini yitirmesine neden olmuştur.

20 yaş dişinin evrimine kısaca baktıktan sonra şimdi de bu dişin ne gibi sorunlar yaratacağına ve ne yapmamız gerektiğine bakalım.

20 Yaş Dişi Ne Gibi Sorunlar Yaratır?

20 yaş dişleri çoğu insanda gömülü ya da yarı gömülü durumda olsa da bazı insanlarda ağrısız, sızısız çıkabilmektedir. Bu da bu insanların çene yapılarının bu dişi çıkartmaya müsade etmesinden kaynaklanmaktadır. Örneğin Tanzanya’daki insanlarda 20 yaş dişi hiç çıkmazken Meksika’nın bir bölgesinde bütün insanlarda 20 yaş dişi çıkmaktadır. Bu örnekte bize ırkların belirli özelliklere sahip olduğunu gösteriyor.

Herkes 20 yaş dişine kötü bir gözle de baksa bazı insanlarda önemli bir yere sahiptir. Neden mi? Çünkü bazı insanlarda 1. ya da 2. büyük azı dişleri çıkamayabiliyor böyle durumlarda ise 3. büyük azı dişi çıkamayan dişlerin yerine kaydırılabiliyor böylece eksik diş giderilmiş oluyor.

Birçok insan 20 yaş dişleri ağrı yapsa bile bunu çektirmek istemeyebilir fakat 20 yaş dişleriniz ağrı yaparsa hemen diş hekiminize gitmeniz gerekmektedir. Çünkü 20 yaş dişleri; çene arkınızı bozabilir, diğer dişlerinizin çapraşık çıkmasına sebep olabilir, iltihaba, yüz ve boyundaki lenflerde şişmeye, kulağa vuran çok şiddetli ağrılara sebep olabilir. Bu yüzden de 20 yaş dişi ağrılarına titizlikle yaklaşmak gerekmektedir.

Eğer 20 yaş dişiniz hiç ağrımıyorsa fakat sürüyorsa ya da sürerken hafif bir şekilde ağrıyorsa (ki bu çok normaldir) yine de diş hekiminize gitmenizde fayda vardır. Diş hekiminiz ağız röntgeninizi çeker ve durumun nasıl olduğunu, dişin alınması gerekip gerekmediğini iyi bir şekilde analiz eder ve ona göre ne yapılacağına karar verir.

Unutmayın hastalık atla gelir fakat yavaş gider. Bu yüzden 20 yaş dişi ile ilgili herhangi probleminiz olduğunda bunu ihmal etmeyin ve direkt hekiminize danışın.

Leave a Comment

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir